Ο Μπακαλιάρος Σκορδαλιά των Ελλήνων

Μπακαλιάρος Σκορδαλιά για Καλοφαγάδες

«Τι ωραία θα ήταν να τρώγαμε σήμερα μπακαλιάρο σκορδαλιά!» έλεγε η γιαγιά στο σπίτι και ο λόγος της ήταν νόμος. Βλέπεις  ήξερε να τον τηγανίζει αριστοτεχνικά και να φτιάχνει ένα κουρκούτι πολύ διαφορετικό από όσα έχω δοκιμάσει έκτοτε. Ίσως ήταν που, εκτός από το κορν φλάουρ και το κουρκουμά, έβαζε μεγάλες δόσεις από το μεράκι της μικρασιάτισσας που φυλούσε μέσα της.

Από τότε η φράση «επιθύμησα μπακαλιάρο με σκορδαλιά» όταν λέγεται έχει μόνο μια μετάφραση: θα πάμε στον Πεζόδρομο στα Πετράλωνα. Σταθερή επιλογή μας τα τελευταία 12 χρόνια που τον έχουμε ανακαλύψει, ο Πεζόδρομος στα Κάτω Πετράλωνα φημίζεται για τα νόστιμα θαλασσινά και ψάρια του. Ακόμα και πριν τα Άνω Πετράλωνα γίνουν must, οι καλοφαγάδες -σαν εμάς- έπαιρναν τον ηλεκτρικό μέχρι το σταθμό τον Κάτω Πετραλώνων, για φρέσκα ψαράκια και θαλασσινά συνοδεία καλού ούζου.

Πώς μπήκε ο μπακαλιάρος σκορδαλιά στη γαστρονομία μας

Παραδοσιακό έδεσμα της ημέρας του Ευαγγελισμού, ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά έχει πια διττή σημασία για τον Ελληνισμό. Είναι η μέρα που συναντιούνται η επέτειος της Επανάσταση του 1821 με την γιορτή του Ευαγγελισμού.

Η εξήγηση για την επιλογή αυτή είναι αρκετά. Η αδυναμία των κατοίκων της ηπειρωτικής χώρας να προμηθευτούν φρέσκο ψάρι λόγω κόστους και απουσίας μεταφορικών μέσων, τους έστρεψε στο παστό ψάρι. Άλλωστε ήταν εύκολη η μεταφορά και η προμήθεια του ακόμα και με τα πενιχρά μέσα των δεκαετιών μετά της απελευθέρωση. Σε αντίθεση με το ότι συνέβαινε στα ελληνικά νησιά, το νηστίσιμο ψάρι ήταν πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ενδοχώρας.

Σύμφωνα με μαρτυρίες ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι περί τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου. Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή συνάμα λύση, έθιμο που κρατά μέχρι τις μέρες μας.

Βέβαια τα τελευταία χρόνια με την κυριαρχία του κρέατος έναντι των ψαριών και των μαγειρευτών φαγητών στη διατροφή μας, ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά από μια «φτηνή λύση» έγινε ένα γκουρμέ πιάτο με πολλές παραλλαγές. Ένα όμως μένει αναλλοίωτο από τότε μέχρι σήμερα: η αγάπη των Ελλήνων για ένα φαγητό που μας ενώνει με την παράδοση μας.